Home » HISTORIA

HISTORIA

MROCZKI ; JASTRZĘBIE  MROCZKI

W źródłach historycznych  XVI – XIX w. te dwie nazwy występują wymiennie.

Wieś powstała na początku XVI w. z podziału zaścianka szlacheckiego Jastrzębie (zaścianek Jastrzębie odnotowano w  1418 roku w parafii Łuków). Podział zaścianka przebiegał w trzech etapach: jeszcze w XV w odłączyły się Łupiny i Tworki, w 1507 roku Mroczki i  Śmiary a w 1531 roku Daćbogi i Pluty.

Według „Słownika historyczno – geograficznego ziem polskich w średniowieczu” w  1531 roku  Mroczki były małą wioską szlachty zagrodowej mającą ¾  łana ziemi a w 1564 roku miały już 4 łany ziemi (tzw. mały łan miał ok. 17 ha).

Szlachta zagrodowa (inaczej zaściankowa) od włościan odróżniała się:
-prawem głosu na sejmach i sejmikach
-wyłącznym prawem posiadania ziemi
-dziedzicznym prawem sądzenia swoich poddanych (nawet jeśli w danym pokoleniu ich nie miała)
-wyłącznym prawem obejmowania godności kościelnych
-wyłącznym prawem do starania się o urzędy i tytuły honorowe nadawane przez króla i sejm
-prawem osobistego udziału w wyborze króla
-przywilejami sądowymi i ekonomicznymi
-tradycjami rodzinnymi oraz posiadaniem herbu

Szlachtę zaściankową wyróżniał patriotyzm, religijność, wielkie przywiązanie do tradycji rycerskich i do ziemi.

Mimo że zaścianek Jastrzębie uległ podziałowi często w dokumentach występuje jako całość.

Na przykład w  1678 r po wizytacji parafii Domanice odnotowano: „ villae sex dictate Jastrzębie”. Należy rozumieć że pod tym określeniem kryły się części wsi Jastrzębie zwane : Mroczki, Daćbogi, Łupiny, Śmiary, Pluty i Tworki.

Zaścianek leżał na uboczu szlaków komunikacyjnych nie był więc narażony na przemarsze czy starcia wojsk w burzliwym XVII w.

Liczny podobno był udział mieszkańców Mroczek w powstaniu styczniowym miało ono charakter walk partyzanckich  i wielce prawdopodobne jest że mogli być w oddziale ks. St. Brzóski.  W literaturze hist. wymienia się dwóch uczestników powstania  z nazwiska Józefa Borkowskiego który walczył w oddziale Lewandowskiego  i Andrzeja Jastrzębskiego – Puszcza.. Idąc do powstania mieszkańcy wsi postawili na rozstajach dróg krzyż z lancą  (przeniesiony w inne miejsce stoi do dziś).

W Mroczkach podczas powstania styczniowego w 1863 r. stacjonowała rosyjska ( carska) 8 kompania  2 batalionu kostromskiego pułku piechoty.

W drugiej połowie XIX w. obok zmian w sposobie gospodarowania na ziemi ( koń, metalowy pług) pojawiają się we wsi zajęcia pozarolnicze: karczma ( w latach 1853 – 1857 prowadzona przez Jana Domańskiego), kużnia ( właściciel Józef Witkowski 1860 r , Ignacy Leśkiewicz w 1915r.) tartak parowy prowadzony przez Żydów.

Według  „Słownika geograficznego Królestwa Polskiego oraz  innych krajów słowiańskich”  Mroczki w 1827 roku miały 31 domów  i 164 mieszkańców , na początku XX wieku  37 domów , 188 mieszkańców i 1306 morg ziemi,

W czasie II wojny światowej ludności wsi brała aktywny udział w ruchu oporu walcząc w oddziałach partyzanckich ( których miejscem schronienia były m.in. lasy Jata)  lub  materialnie wspierając partyzantów.

opracowała Irena Oknińska

Share Button

DODAJ KOMENTARZ

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>



<<kwi 2019>>
PWŚCPSN
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 1 2 3 4 5

NAJBLIŻSZE WYDARZENIA:

    No events
  • RSS
  • Facebook
  • Google+